حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
184
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
آنها كاسته مىشد . 2 - قبيلهء قضاعه و بجيله و غسان و خثعم و كنده و حضرموت و ازد . 3 - قبيلهء مذحج و حمير و همدان ، اين گروه در حوادث كوفه نقش بسزايى ايفا كرد و از جايگاه برجستهاى برخوردار بود . 4 - قبيلهء تميم و رباب . 5 - قبيلهء بنى اسد و محارب و نمر از بنى بكر و تغلب ، كه بيشتر آنها از قبيلهء ربيعه بودند . 6 - قبيلهء اياد و بنى عبد قيس و مردم هجر و حمر ، دو قبيلهء نخست از اين دسته هستند و ساير قبيلهها از گذشته در آنجا اقامت داشتند ، بنى عبد قيس به سرپرستى زهرة بن حويه از بحرين آمدند . خاندان حمر از هم پيمانان قبيلهء زهره بودند و با آنها ساكن شدند ، تعداد قبيله حمر چهار هزار سرباز ايرانى بود كه به نام سپاه شاهنشاه ناميده مىشدند ، چنان كه بلاذرى مىگويد : در روز نبرد قادسيه امان خواستند تا هر جا مايل باشند اقامت كنند و با هر كه خواستند هم پيمان شوند ، و سهمى از بيت المال به آنان اختصاص يابد . آن گاه هر آنچه خواسته بودند به آنها داده شد . رئيس آنها ديلم نام داشت لذا به آنها حمراء ديلم مىگفتند . هنگامى كه دوران زياد فرا رسيد ، آنها را در شام و بصره و كوفه پراكنده كرد . گروه ششم در كوفه و بصره نقش فرهنگى داشت . 7 - قبيلهء طى از برجستهترين قبايل ململمه بودند ، هنگامى كه حضرت على ( ع ) حكومت كوفه را عهدهدار شد ، تشكيلات اين گروهها را به ترتيب ذيل تغيير داد : 1 - قبيلهء همدان ، حمير و حمر . 2 - خاندان مذحج ، اشعر و طى ، پرچمدار اين گروه نصر بن مزاحم بود . 3 - قبيله قيس ، عبس ، ذبيان و عبد قيس . 4 - خاندان كنده ، حضرموت ، قضاعه و مهره . 5 - قبيله ازد ، بجيله ، خثعم و انصار . 6 - خاندان بكر ، تغلب و ساير افراد قبيله ربيعه . 7 - قبيلهء قريش ، كنانه ، اسد ، تميم ، ضبه و رباب .